Bài: Xuất dương lưu biệt và Bài ca chúc Tết thanh niên. Thời gian: 2tiết Ngày soạn: Người soạn : A.Mục đích, yêu cầu: 1.Nhận thức: Nhiệt tình yêu nước sục sôi và tư tưởng mới mẻ của nhà chí sĩ yêu nước PBC. 2.Giáo dục: Tình yêu đất nước dân tộc. 3.Kĩ năng: Phân Phân tích bài thơ Bài ca chúc Tết thanh niên (Phan Bội Châu) Phân tích bài thơ Mời trầu (Hồ Xuân Hương) Bình giảng bài thơ Tiến sĩ giấy - bài 2 (Nguyễn Khuyến) Nguyễn Khuyến là thi sĩ của mùa thu; Nguyễn Khuyễn là nhà thơ trào phúng; Bình giảng bài thơ Thu vịnh (Nguyễn Khuyến) Bài ca chúc tết thanh niên của Phan Bội Châu. Trên đây là bài nghị luận văn học lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu. Đừng quên tham khảo các bài soạn văn 11 tại CungHocVui để đạt kết quả học tập tốt hơn. Trong bài ca chúc Tết thanh niên của Phan Bội Châu, cụ đã than thở: Thẹn cùng sông, buồn cùng núi, tủi cùng trăng Bài nhạc này do Beethoven soạn, ông xấu trai vì bị chứng bệnh lạ làm biến dạng, nhưng mang trái tim nghệ sĩ đa tình. Beethoven yêu cô học trò là Giulietta Mấy câu cuối của bài, Phan Bội Châu viết: Chẳng thèm chơi, chẳng thèm mặc, chẳng thèm ăn Đúc gan sắt để dời non lấp bể Xối máu nóng rửa vết nhơ nô lệ. Tuy gọi là Bài ca chúc Tết thanh niên nhưng thực chất đây là lời kêu gọi lớp thanh niên lên đường cứu nước tiếp nối sự nghiệp cách mạng, giải phóng đất nước. Vay Tiền Trả Góp Theo Tháng Chỉ Cần Cmnd Hỗ Trợ Nợ Xấu. Ngày đăng 13/07/2014, 1000 BÀI CA CHÚC TẾT THANH NIÊN Phan Bội Châu Dậy! Dậy! Dậy! Bên án một tiếng gà vừa gáy, Chim trên cây liền ngỏ ý chào mừng. Xuân ơi xuân, xuân có biết cho chăng? Thẹn cùng sông, buồn cùng núi, tủi cùng trăng Hai mươi năm lẻ đã từng chua với xót. Trời đất may còn thân sống sót, Tháng ngày khuây khỏa lũ đầu xanh. Thưa các cô, các cậu, lại các anh, Đời đã mới, người càng nên đổi mời Mở mắt thấy rõ ràng tân vận hội, Xúm vai vào xốc vác cựu giang san, Đi cho êm, đứng cho vững, trụ cho gan Dây thành bại quyết ghe phen liên hiệp lại. Ai hữu chí từ nay xinh gắng gỏi Xếp bút nghiên mà tu dưỡng lấy tinh thần, Đừng ham chơi, đừng ham mặc, ham ăn, Dựng gan óc lên đánh tan sắt lửa, Xối máu nóng rửa vết nhơ nô lệ, Mới thế này là mới hỡi chư quân Chữ rằng nhật nhật tân, hựu nhật tân… Huế, 1927 Xuất xứ, chủ đề 1. Vào dịp tết năm 1927, học sinh trường Quốc học và trường Nhà dòng Huế đến mừng thọ Phan Bội Châu 60 tuổi. Đáp từ của cụ Phan là “Bài ca chúc tết thanh niên”. 2. Bài thơ nói lên niềm tin yêu thế hệ trẻ Việt Nam - thế hệ sẽ đổi mới cách sống và tầm nhìn để giải phóng dân tộc. Phân tích 1. Nỗi niềm tâm sự buổi đầu xuân - Mở đầu là 3 tiếng lay gọi, thức tỉnh “Dậy! Dậy! Dậy”. Hãy thức tỉnh và bừng dậy! Cách nói của các nhà chí sĩ đầu thế kỷ 20 thức tỉnh lòng yêu nước. Không được chìm đắm trong vòng nô lệ nữa. - Mùa xuân đã đến rồi, với tiếng gà gáy và tiếng chim hót “ngỏ ý chào mừng” - Chào bình minh, chào đón “tân vận hội”. Một không gian tưng bừng, rộn ràng, mở rộng mang hàm nghĩa niềm tin tưởng tương lai sáng bừng. - Rất chân thành, nhà thơ thổ lộ nỗi niềm tâm sự cay đắng, uất hận của một chí sĩ ôm chí lớn mà không thành “thẹn, buồn, tủi, chua với xót…”. “Sông, núi, trăng” - là vũ trụ, là giang sơn đất nước. Câu thơ biểu lộ một tấm lòng đau đớn, xót xa đối với vận mệnh Tổ quốc Hỏi xuân hay hỏi hồn sông núi, hỡi thanh niên? “Xuân ơi xuân, xuân có biết cho chăng? Thẹn cùng sông, buồn cùng núi, tủi cùng trăng Hai mươi năm lẻ đã từng chua với xót.” Và còn chỉ có niềm “khuây khỏa” với “lũ đầu xanh” - với phường hậu tử, là thế hệ thanh niên. Niềm an ủi cũng là hy vọng. 2. Chúc tết thanh niên cũng là nhắn nhủ thế hệ trẻ Việt Nam. - Ngôn từ trang trọng “Thưa các cô, các cậu, lại các anh”. Cuối bài là hai tiếng “chư quân”. - Nội dung lời chúc tết + Thanh niên phải đổi mới, với cái tầm nhìn mới “Đời đã mới, người càng nên đổi mới, Mở mắt thấy rõ ràng tân vận hội”… + Tập hợp lực lượng, đoàn kết dân tộc để cứu nước “Xúm vai vào xốc vác cựu giang san” + Từ bỏ con đường khoa cử lạc hậu, không đam mê hưởng lạc “Tu dưỡng tinh thần” tự lập tự cường. Một chữ “xếp”, hai chữ “đừng” chứa chan lòng yêu thương nhắc nhở “Xếp bút nghiên mà tu dưỡng lấy tinh thần, Đừng ham chơi, đừng ham mặc, ham ăn” + Trách nhiệm của thanh niên rất nặng nề và vô cùng vẻ vang. Phải hy sinh xương máu, đem tài năng để chiến đấu cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Đây là vần thơ hừng hực khí thế chiến đấu. Đúng là “câu thơ dậy sóng” Tố Hữu “Dựng gan óc lên đánh tan sắt lửa, Xối máu nóng rửa vết nhơ nô lệ!” Làm được như vậy là đổi mới, là yêu nước, là dám xả thân vì tự do. Phải đổi mới không ngừng “nhật nhật tân, hựu nhật tân”. Vốn là một câu trong sách cổ được tác giả nhắc lại, nâng lên thành một châm ngôn sống và hành động cho thanh niên Việt Nam 79 năm về trước, tạo cho bài thơ nhiều ý nghĩa và có tác dụng giáo dục, động viên sâu sắc. Kết luận 1. “Bài ca chúc tết thanh niên” được viết theo thể hát nói. Giọng thơ đa thanh mở đầu thì bồn chồn xôn xao, tiếp theo thì xót xa, buồn tủi. Càng về sau càng sôi nổi thiết tha, giục giã. Bài thơ hàm chứa tinh thần yêu nước và kêu gọi đoàn kết, đổi mới để tự cường, chống thực dân Pháp. Nó thể hiện tấm lòng yêu nước của ông già Bến Ngự rất yêu quý thanh niên, tin tưởng thanh niên trong sự nghiệp cứu dân cứu nước. 2. Thơ văn Phan Bội Châu chủ yếu là thơ văn yêu nước, tuyên truyền cách mạng. Bài thơ lôi cuốn mạnh mẽ chúng ta. Đương thời, từ bài thơ này, không ít thanh niên ưu tú của dân tộc đã lên đường ra đi cứu nước và sau đó trở thành những chiến sĩ cách mạng lỗi lạc. . chủ đề 1. Vào dịp tết năm 1927, học sinh trường Quốc học và trường Nhà dòng Huế đến mừng thọ Phan Bội Châu 60 tuổi. Đáp từ của cụ Phan là Bài ca chúc tết thanh niên . 2. Bài thơ nói lên niềm. BÀI CA CHÚC TẾT THANH NIÊN Phan Bội Châu Dậy! Dậy! Dậy! Bên án một tiếng gà vừa gáy, Chim trên cây liền ngỏ ý chào. sống và hành động cho thanh niên Việt Nam 79 năm về trước, tạo cho bài thơ nhiều ý nghĩa và có tác dụng giáo dục, động viên sâu sắc. Kết luận 1. Bài ca chúc tết thanh niên được viết theo thể - Xem thêm -Xem thêm BÀI CA CHÚC TẾT THANH NIÊN Phan Bội Châu, BÀI CA CHÚC TẾT THANH NIÊN Phan Bội Châu, Đề bài Trong “Bài ca chúc Tết thanh niên” Phan Bội Châu viết Chẳng thèm chơi chẳng thèm mặc, chẳng thèm ăn Đúc gan sắt để dời non lấp bể Xối máu nóng rửa vết nhơ nô lệ. Em hiểu như thế nào về lời chúc đó? Sau khi bị bắt và bị giam lỏng ở kinh đỏ Huế, Phan Bội Châu vần còn là niềm hi vọng của tuổi trẻ. Bản thân Phan Bội Châu cũng rất tin tưởng vào tầng lớp thanh niên. Trong một buổi gặp gỡ chúc Tết năm 1927, Ông già Bến Ngự đã làm một bài thơ để chúc Tết các bạn trẻ. Mấy câu cuối của bài, Phan Bội Châu viết Chẳng thèm chơi, chẳng thèm mặc, chẳng thèm ăn Đúc gan sắt để dời non lấp bể Xối máu nóng rửa vết nhơ nô lệ. Tuy gọi là Bài ca chúc Tết thanh niên nhưng thực chất đây là lời kêu gọi lớp thanh niên lên đường cứu nước tiếp nối sự nghiệp cách mạng, giải phóng đất nước. Vì chúc Tết bằng lồi kêu gọi nên Phan Bội Châu không chúc bằng những lời chúc thông thường như giàu có, sang trọng, yên ổn… Điều chúc của nhà cách mạng là chúc một thái độ dứt khoát, xem thường, coi nhẹ những chuyện như chơi bời, mặc đẹp, ăn ngon. Chẳng thèm nghĩa là dứt khoát không bị cám dỗ. Nói chung được vui chơi, nặc đẹp, đúng mốt thời trang, ăn ngon thì ai mà không ham muốn. Nhất là thanh niên mới lớn lên thì cùng dễ sa đà. Phan Bội Châu chúc như vậy, khuyên như vậy là có ý nhắc nhở người thanh niên không nên lao vào ăn chơi, đua đòi để rồi quên mất nhiệm vụ và trách nhiệm đối với đất nước. Chẳng thèm là để nhân mạnh thái độ dứt khoát chứ không có nghĩa là chôì bỏ ăn, mặc; chối bỏ vui chơi. Ăn ngon, mặc đẹp, chơi vui sẽ được thực hiện cho mọi người, nhất là cho tuổi trẻ khi đất nước được độc lập, dân tộc thoát khỏi ách nô lệ. Còn hiện trạng trước mắt nhân dân đang đau khổ, rên xiết lầm than, thực dân Pháp đang ngồi trên đầu trên cổ dân ta, những người thanh niên sao có thể nhắm mắt hay sa đà vào chuyện ăn uống chơi bời. Người thanh niên từ chôi những cầm dỗ của đời sông vật chất để làm gì? Phan Bội Châu đã chỉ ra hướng rèn luyện và phán đâu của thanh niên. Đó là Đúc gan sắt để dời non lấp bể Gan sắt là hình ảnh tượng trưng cho con người có lập trường vừng chắc, Gan sắt là ý chí thép, là tinh thần thép của con người. Chủ tịch Hồ Chí Minh sau này cũng dạy thanh niên Đào núi và lấp biển Quyết chí ắt làm nên Có thể nói những câu thơ trên là lời tâm huyết của ông già bến Ngự gởi đến thanh niên ưu tú của dân tộc đã ra đi cứu nước Gan sắt được đúc rèn chính là nuôi ý chí để gánh vác công việc lớn. Dời non lấp bể đấy chính là cụm từ ngữ chỉ hành động cách mạng cứu nước thời bấy giờ. Phan Bội Châu gọi công việc của những người yêu nước là việc vả trời Đập đá ở Côn Lôn. Dời non và lấp bể là công việc lớn lao và khó khăn dòi hỏi bao nhiêu mồ hôi và nước mắt. Công việc cứu nước cũng thế. Nó còn đòi hỏi cả sự dũng cảm hi sinh. Vì thế khi chúc thanh niên, Phan Bội Châu chúc sự dũng cảm hi sinh Xối máu nóng rửa vết nhơ nô lệ. Theo ý của Phan Bội Châu, nước ta bị làm nô lệ cho giặc Pháp đó là một vết nhơ lớn. Thanh niên phải có nhiệm vụ rửa vết nhơ, tức là xả thân hi sinh cho nước nhà độc lập, tự do. Như vậy cả bài ca và ba câu cuối, Phan Bội Châu đều kêu gọi thanh niên cởi lốt xưa mà tu dưỡng tinh thần. Cách tu dường là coi thường, từ chối những vui thú dễ làm con người đắm say, quên lãng rèn luyện chí bền để làm việc lớn. Khi cần thì hi sinh tính mạng để rửa bằng sạch vết nhơ nô lệ của dân tộc, Phan Bội Châu kêu gọi thanh niên như vậy vì bản thân Phan Bội Châu đã không còn có thể hoạt động được nữa ông bị giam lỏng ở Huế. Nhưng lí do chính là bởi Phan Bội Châu rất tin tưởng vào thanh niên. Ông đã từng nói Nếu ai nói rằng thanh niên lay trời, trời phải rung, thanh niên xoay đất, đất phải chuyển cũng không phải là quá đáng vậy! Vì tin tưởng vào thanh niên như thế nên Phan Bội Châu mới chúc thanh niên như thế. Bản thân Phan Bội Châu cũng là một tấm gương về sự hi sinh. Phan Bội Châu từng sang Nhật, qua Trung Quốc, sang Xiêm, từng bị ngồi tù ở Quảng Đông, bị Pháp kết án tử hình vắng mặt. Không lúc nào là Phan Bội Châu không dành hết tâm trí cho việc rửa vết nhơ nô lệ cho dân tộc. Chính lí tưởng cao cả, tình cảm thương dân, thương nước, nhiệt huyết sục sôi đó là nguồn cảm hứng sáng tạo cho thơ văn Phan Bội Châu có sức huy động lòng người Phan Bội Châu câu thơ dậy sóng Tố Hữu Có thể nói những câu thơ trên là lời tâm huyết của ông già bến Ngự gởi đến thanh niên ưu tú của dân tộc đã ra đi cứu nước. Có không ít thanh niêrn ưu tú đã ra đi cứu nước để sau đó trở thành những chiến sĩ cách mạng. Bao nhiêu người đã hi sinh, đã xối máu nóng để đến năm 1945 nước ta trở thành nước độc lập, vết nhơ nô lệ được xóa sạch. Chỉ tiếc rằng Phan Bội Chồu đã mất năm 1940 nên không được chứng kiến sự kiện vĩ đại đó của dân tộc. Nguyễn Hồng Hà BÀI CA CHÚC TẾT THANH NIÊN Phan Bội ChâuDậy! Dậy! Dậy!Bên án một tiếng gà vừa gáy,Chim trên cây liền ngỏ ý chào ơi xuân, xuân có biết cho chăng?Thẹn cùng sông, buồn cùng núi, tủi cùng trăngHai mươi năm lẻ đã từng chua với đất may còn thân sống sót,Tháng ngày khuây khỏa lũ đầu các cô, các cậu, lại các anh,Đời đã mới, người càng nên đổi mờiMở mắt thấy rõ ràng tân vận hội,Xúm vai vào xốc vác cựu giang san,Đi cho êm, đứng cho vững, trụ cho ganDây thành bại quyết ghe phen liên hiệp hữu chí từ nay xinh gắng gỏiXếp bút nghiên mà tu dưỡng lấy tinh thần,Đừng ham chơi, đừng ham mặc, ham ăn,Dựng gan óc lên đánh tan sắt lửa,Xối máu nóng rửa vết nhơ nô lệ,Mới thế này là mới hỡi chư quânChữ rằng nhật nhật tân, hựu nhật tân… Huế, 1927Xuất xứ, chủ đề 1. Vào dịp tết năm 1927, học sinh trường Quốc học và trường Nhà dòng Huế đến mừng thọ Phan Bội Châu 60 tuổi. Đáp từ của cụ Phan là “Bài ca chúc tết thanh niên”. 2. Bài thơ nói lên niềm tin yêu thế hệ trẻ Việt Nam - thế hệ sẽ đổi mới cách sống và tầm nhìn để giải phóng dân tích 1. Nỗi niềm tâm sự buổi đầu xuân - Mở đầu là 3 tiếng lay gọi, thức tỉnh “Dậy! Dậy! Dậy”. Hãy thức tỉnh và bừng dậy! Cách nói của các nhà chí sĩ đầu thế kỷ 20 thức tỉnh lòng yêu nước. Không được chìm đắm trong vòng nô lệ nữa. - Mùa xuân đã đến rồi, với tiếng gà gáy và tiếng chim hót “ngỏ ý chào mừng” - Chào bình minh, chào đón “tân vận hội”. Một không gian tưng bừng, rộn ràng, mở rộng mang hàm nghĩa niềm tin tưởng tương lai sáng bừng. - Rất chân thành, nhà thơ thổ lộ nỗi niềm tâm sự cay đắng, uất hận của một chí sĩ ôm chí lớn mà không thành “thẹn, buồn, tủi, chua với xót…”. “Sông, núi, trăng” - là vũ trụ, là giang sơn đất nước. Câu thơ biểu lộ một tấm lòng đau đớn, xót xa đối với vận mệnh Tổ quốc Hỏi xuân hay hỏi hồn sông núi, hỡi thanh niên?“Xuân ơi xuân, xuân có biết cho chăng?Thẹn cùng sông, buồn cùng núi, tủi cùng trăngHai mươi năm lẻ đã từng chua với xót.” Và còn chỉ có niềm “khuây khỏa” với “lũ đầu xanh” - với phường hậu tử, là thế hệ thanh niên. Niềm an ủi cũng là hy vọng. 2. Chúc tết thanh niên cũng là nhắn nhủ thế hệ trẻ Việt Nam. - Ngôn từ trang trọng “Thưa các cô, các cậu, lại các anh”. Cuối bài là hai tiếng “chư quân”. - Nội dung lời chúc tết + Thanh niên phải đổi mới, với cái tầm nhìn mới “Đời đã mới, người càng nên đổi mới, Mở mắt thấy rõ ràng tân vận hội”… + Tập hợp lực lượng, đoàn kết dân tộc để cứu nước“Xúm vai vào xốc vác cựu giang san” + Từ bỏ con đường khoa cử lạc hậu, không đam mê hưởng lạc “Tu dưỡng tinh thần” tự lập tự cường. Một chữ “xếp”, hai chữ “đừng” chứa chan lòng yêu thương nhắc nhở“Xếp bút nghiên mà tu dưỡng lấy tinh thần,Đừng ham chơi, đừng ham mặc, ham ăn” + Trách nhiệm của thanh niên rất nặng nề và vô cùng vẻ vang. Phải hy sinh xương máu, đem tài năng để chiến đấu cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Đây là vần thơ hừng hực khí thế chiến đấu. Đúng là “câu thơ dậy sóng” Tố Hữu“Dựng gan óc lên đánh tan sắt lửa,Xối máu nóng rửa vết nhơ nô lệ!” Làm được như vậy là đổi mới, là yêu nước, là dám xả thân vì tự do. Phải đổi mới không ngừng “nhật nhật tân, hựu nhật tân”. Vốn là một câu trong sách cổ được tác giả nhắc lại, nâng lên thành một châm ngôn sống và hành động cho thanh niên Việt Nam 79 năm về trước, tạo cho bài thơ nhiều ý nghĩa và có tác dụng giáo dục, động viên sâu luận 1. “Bài ca chúc tết thanh niên” được viết theo thể hát nói. Giọng thơ đa thanh mở đầu thì bồn chồn xôn xao, tiếp theo thì xót xa, buồn tủi. Càng về sau càng sôi nổi thiết tha, giục giã. Bài thơ hàm chứa tinh thần yêu nước và kêu gọi đoàn kết, đổi mới để tự cường, chống thực dân Pháp. Nó thể hiện tấm lòng yêu nước của ông già Bến Ngự rất yêu quý thanh niên, tin tưởng thanh niên trong sự nghiệp cứu dân cứu nước. 2. Thơ văn Phan Bội Châu chủ yếu là thơ văn yêu nước, tuyên truyền cách mạng. Bài thơ lôi cuốn mạnh mẽ chúng ta. Đương thời, từ bài thơ này, không ít thanh niên ưu tú của dân tộc đã lên đường ra đi cứu nước và sau đó trở thành những chiến sĩ cách mạng lỗi lạc. Mở đầu tác phẩm là ba tiếng gọi gấp gáp, giục giã “Dậy! Dậy! Dậy!”. Cách mở đầu độc đáo này làm cho người đọc bị cuốn hút. Nhiều người bình giảng tác phẩm này vẫn chưa thống nhất tiếng gọi kia là của ai. Đọc đến câu thứ hai, ta có thể hiểu đây chính là tiếng gà gáy đánh thức mọi người Dậy! Dậy! Dậy! Bên án một tiếng gà vừa gáy. Có thể tạm hình dung như thế này chăng Bên bàn để sách án nhà thơ thao thức băn khoăn vì nghiệp lớn chưa thành, bỗng nghe tiếng gà gáy đánh thức cả những người còn đang trong giấc ngủ. Trời đã sáng, chim chóc trên cây cất tiếng líu lo, chào mừng một ngày mới, náo nức niềm vui và chan hòa sức sống. Nhưng điều dáng nói là tiếng gà và tiếng chim kia đâu có phải là tiếng gà, tiếng chim bình thường. Tiếng gà giuc giã thôi thúc. Tiếng chim “chào mừng”. Như vậy, những âm thanh đã được “nghe” qua tâm trạng hi vọng, mong chờ vào thời cơ mới và vào thế hệ mới. Đây chính là tâm trạng của một con người trong hoàn cảnh nghiệt ngã bị kẻ thù bao vây, tìm mọi cách cắt đứt với thực tế đấu tranh của dân tộc, nhưng con người đó vẫn gắn bó với cuộc sống, tin tưởng ở thế hệ trẻ tương lai của đất nước. Lời thơ thật mạnh mẽ, rắn rỏi, phấn chấn! Như vậy, tiếng thúc giục “Dậy! Dậy! Dậy!” cũng có thể hiểu chính là lời kêu gọi tâm huyết của Phan Bội Châu. Cách diễn đạt này người đọc có thể nhận thấy ở một vài tác phẩm khác của họ Phan. Chẳng hạn như trong Trùng Quang tám sứ, ông đã viết “Non sông như cũ, thành quách y nguyên! Chủ nhân là ai? Quốc dân ơi! Đồng bào ơi! Dậy! Dậy! Dậy!”. Trước cảnh tượng “tân vận hội” sắp mở ra đó, nhà cách mạng cảm thấy chạnh buồn Khác với giọng điệu vui tươi ở phần trên, những câu thơ ở đây nhịp chậm lại như nặng trĩu ưu tư, phiền muộn. Tác giả nói về mình bằng những dòng thật chân thành, khiến người đọc xúc động sâu xa Xuân ơi xuân, xuân có biết cho chăng? Thẹn cùng sông, buồn cùng núi, túi cùng trăng, Hai mươi năm lẻ, đã từng chua với xót Trời đất may còn thân sống sót, Tháng ngày khuây khỏa lũ đầu xanh “Xuân” ở đây vừa có thể hiểu là xuân của đất trời, vừa có thể là để chỉ thế hệ thanh niên của đất nước. Trong câu Xuân ơi xuân, xuân có biết cho chăng?” thì “xuân" thế hệ thanh niên đã trở thành những người bạn tri âm tri kỉ của nhà thơ. Vì là tri âm tri ki, nên nhà thơ bộc bạch hết mọi tâm sự. “Xuân” có hiểu nỗi đau của một người hơn hai mươi năm bôn ba 1905 – 1925 là “khách không nhà trong bốn biển”, nhưng rốt cuộc “trăm thất bại không mót Thành công?". Trong nỗi đau này đúng là có cả cái “thẹn”, cái “buồn”, và cái “tủi” lẫn sự chua xót, đắng cay. Đây là nỗi đau đớn của một nhân vật lịch sử kiệt xuất. Đau vì sự nghiệp cách mạng không thành. Đau vì hoài bão cứu nước, cứu dân không thực hiện được. Câu thơ 9 chữ được cắt đều thành ba nhịp đối nhau, mỏi trạng thái tình cảm lại kèm theo một hình ảnh thiên nhiên hùng vĩ, khắc họa rõ nét nỗi đau có tầm vóc núi sông, tầm vóc thời đại Thẹn cùng sông / buồn cùng núi / tủi cùng trăng”. Nỗi đau của Phan Sào Nam có phần cũng giống như nỗi đau của người anh hùng Đặng Dung ở thế kỉ XV. khi “thú nước chưa xong đầu đã bạc”. Nhưng nó khác xa so với nỗi đau trong một số tác phẩm trên văn đàn công khai đương thời, như Giọt lệ thu, hay Linh Phương kí. Con người có nỗi đau này sau mấy chục năm dài bôn ba tung hoành, đến nay, cuộc sống chỉ còn ngắn ngủi, không thể tính bằng năm mà chỉ tính bằng tháng, bằng ngày “tháng ngày” và chỉ mỗi một cách làm dịu người đi “khuây khỏa” nỗi lòng nói trên bằng cách trông chờ vào sự thức tỉnh của thế hệ trẻ “lũ đầu xanh”. Ở đây, ta còn bắt gặp cái nhìn sáng suốt, của Phan Bội Châu. Ông ý thức được vai trò lịch sử của minh đã chấm dứt, ông nghiêm khắc chân thành tự đánh giá bản thân. Hiểu được người không dễ, hiểu bản thân mình thật sự là một việc khó khăn gấp bội. Ở điểm này Phan Sào Nam cũng xứng đáng là một bậc vĩ nhân. Thái độ chân thành, tha thiết của tác giả khiến người đọc xúc động, tạo nên sức mạnh trong lời kêu gọi của ông ở phía cuối bài ca. Giờ đây, mang nỗi đau nói trên, “ông già Bến Ngự”, hướng toàn bộ tình cảm vào thế hệ thanh niên Thưa các cô, các cậu, lại các anh. Bao nhiêu sự trân trọng quí mến gởi vào một chữ “thưa!”. Lúc này, nhà thơ đã tròn 60 tuổi, đã là một nhân vật lịch sử nổi tiếng nhưng vẫn xưng hô với “lũ đầu xanh” bằng giọng “thưa". Một, chữ “thưa” đủ sức làm người đọc cảm động. Điều ấy không chi phản ánh đức khiêm nhường của họ Phan, mà quan trọng hơn nó thể hiện tấm lòng thiết tha cứu nước. Đối với người chiến sĩ này, bất kể già, trẻ, gái, trai; sang hay hèn... ai có tinh thần vì sự nghiệp lớn ông đều có thái độ trân trọng, thậm chí tôn thờ. Đọc câu thơ Thưa các cô...” ta không khỏi nhớ tới lần Phan Bội Châu đã “ngàn vạn lạy” các chú tập binh để họ qua về với nhân dân, với đất nước Việt Nam vong quốc sử. Và lại, cách xưng hộ trịnh trọng nêu trên chính là sự chuẩn bị tạo không khí thích đáng để trình bày những vấn đề trọng đại tiếp sau. Như vậy, họ Phan đã tìm được ngôn ngữ và giọng điệu phù hợp nhất để diễn đạt ý tưởng của mình. Lời chúc Tết của Phan Bội Châu khác hẳn những lời chúc Tết thường gặp. Trước hết, ông khẳng định “Đời đã mới, ngày càng thêm đổi mới”. “Đời đã mới” chính là cơ hội mới, vận mệnh mới của dân tộc, của đất nước. Lúc nào con người cũng cần phải đổi mới. Nhưng vì có cơ hội mới, nên con người “càng” phải đối mới nhiều hơn. nhanh chóng hơn. Sự đổi mới nói trên thể hiện ở việc cùng nhau đoàn kết giành chủ quyền đất nước, do cha ông chúng ta để lại Xúm vai vào xốc vác cựu giang sơn Đây là một công việc lớn lao nặng nề nên phải khéo léo “Đi cho êm", phải kiên trì dũng cảm, khó khăn không lùi bước “đứng cho vững, trụ cho gan”. Và đặc biệt, là phải đoàn kết “xúm vai vào”, phải "liên hiệp lại”. Qua lịch sử đấu tranh giữ nước của dân tộc, qua kinh nghiệm hoạt động cách mạng của chính bản thân, Phan Bội Châu rất chú trọng đến yếu tố đoàn kết. Ngay từ 1905, trong một bức Thư gửi người trong nước khuyên nhân dân giúp tiền cho học sinh đi học ngoại quốc, ông đã khẳng định “Tình đoàn kết có thể vá trời”... “Hễ người đông thì xong công việc, đồng tâm thì sức sẽ khỏe; góp nhiều mảnh da lại để may áo cừu, góp nhiều cây lại để chống nhà. Muôn thú vào rừng, cây to cũng ngã; xe cát suốt ngày, biển sâu cũng lấp”. Nói cho công bằng, nội dung trên đâu phải là chuyện hoàn toàn mới mẻ, nhưng nó vẫn hấp dẫn được người đọc không những do cách nói nhiệt huyết, mà còn bởi chính cuộc đời hoạt động cách mạng gian truân của người anh hùng họ Phan. Sau khi xác định phương hướng hành động chung. Phan Bội Châu khích lệ những “ai hữu chí” tức là những ai nhận thấy “Tân vận hội ’, quyết tâm phấn đấu rèn luyện “xốc vác cựu giang sơn”. Đầu tiên là sự “gắng gói” trong cuộc sống thường nhật để bỏ thói quen đã lỗi thời Cởi lốt xưa mà tu dưỡng tinh thần. Không nên quá sa vào những đòi hỏi thường nhật Đừng ham chơi, đừng ham mặc, đừng ham ăn. Cách nói của họ Phan khá cụ thể, đầy đủ, các chi tiết nêu ra quen thuộc với mọi người, nhưng lại không vụn vặt, nhàm chán, vấn đề này được trình bày thật logic thiếu những “gắng gói” hàng ngày, sao có thể làm được những việc phi thường Xối máu nóng rửa vết nhơ no lệ. Hai câu thơ trên phác họa được hình ảnh kì vĩ của con người sông có chí khí lớn lao, bền gan phấn đấu vì sự nghiệp lớn lao của dân tộc. Câu “Xối máu nóng rửa vết nhơ nô lệ” là một sáng tạo độc đáo của tác giả, diễn tả rất hay tinh thần cảm từ, thái độ quyết tâm cùng nhiệt huyết “máu nóng” theo cả nghĩa đen lẫn nghía bóng để tẩy rửa vết nhục nhã phải làm dân một nước ao lộ. Y tẩy rửa này trước đây Nguyễn Đình Chiểu đã có lần nói đến trong bài Xúc cảnh “Chừng nào Thánh đế ân soi thấu - một trận mưa nhuần rừa núi sông". Tuy nội dung có phần giống nhau, nhưng rõ ràng cách nói của họ Phan gây ấn tượng sâu đậm hơn, mạnh mẽ hơn. Hai câu thơ nói trên cho người đọc hiểu thêm khí phách của “ông già Bốn Ngự". Cho dù bị kẻ thù kiềm tòa, họ Phan vẫn công khai thể hiện lập trường 'không đội trời chung với quân giặc". Hơn nữa, trong hoàn cảnh thực dân Pháp ra sức xuyên tạc làm tiêu ma ý chí cứu nước của dân tộc, khi không ít thanh niên còn đương “Bâng khuâng đứng giữa đôi dòng nước" Tố Hữu..., ta càng thấm thía ý nghĩa to lớn của những lời kêu gọi trên đây. Kết thúc Bài ca chúc Tết thanh niên tác giả mượn một câu trong kinh điển nhà Nho để tô đậm thêm nội dung đã trình bày ở trên Năm mới đến, thanh niên cần có tư tưởng mới, cách sống mới Chữ rằng “Nhật nhật tân, hựu nhất tân "... Tóm lại, tuy còn một số hình ảnh ngôn ngữ có phần đã cũ, nhưng Bài ca chúc Tết thanh niên vẫn là một thành công tiêu biểu cho bút pháp tuyên truyền cách mạng của Phan Bội Châu. Đây chính là lời kêu gọi thanh niên lên đường cứu nước chân thành tha thiết của “ông già Bến Ngự" Nếu thấy hay, hãy chia sẻ tới bạn bè để cùng học và tham khảo nhé! Và đừng quên xem đầy đủ các bài Soạn Văn Lớp 11 của Bài văn mẫu lớp 11Văn mẫu Phân tích bài thơ Bài ca chúc Tết thanh niên của Phan Bội Châu được tổng hợp và sưu tầm gồm các bài văn mẫu lớp 11 hay dành cho các em học sinh tham khảo, củng cố kỹ năng cần thiết cho bài kiểm tra viết môn Ngữ văn 11 sắp tới đây của mình. Mời các em học sinh cùng tham tích Bài ca chúc Tết thanh niên của Phan Bội ChâuPhan Bội Châu là nhà yêu nước, nhà thơ nổi tiếng của dân tộc Việt Nam. Ông có rất nhiều những tác phẩm hay và có giá trị, trong đó phải kể đến bài thơ “Chúc tết thanh niên”, bài thơ mang đậm giá trị của việc thức tỉnh lòng yêu nước và đánh dấu tinh thần của những người thanh niên luôn phấn đấu vì đất đầu bài thơ, ba tiếng “Dậy! Dậy! Dậy!” là lời lay gọi thức tỉnh một số đông thanh niên đang ngủ mê trong đêm trường nô lệ. Cách nói ấy, ta bắt gặp khá nhiều trong thơ văn yêu nước đầu thế kỉ XXDậy! Dậy! DậyBên án một tiếng gà vừa gáyChim trên cây vừa tỏ ý chào mừngXuân ơi xuân, xuân có biết cho chăng?“Một tiếng gà vừa gáy”, một tiếng hót của chim báo sáng, mừng xuân về, âm thanh ấy mang ý nghĩa tượng trưng dự báo một thời kì mới, một bình minh mới, một mùa xuân mới sắp đến với dân xuân đã làm sáng bừng lên niềm tin và những lời chúc mừng đối với lứa tuổi thanh niên của đất nước. Trong cuộc đời của mỗi người ai ai cũng đều phải trải qua những năm tháng thanh niên và phấn đấu không ngừng. Thanh niên của dân tộc đã trải qua những năm tháng chiến đấu xa gia đình, xa quê hương để đến với những vùng đất cùng sông, buồn cùng núi, tủi cùng trăng,Hai mươi năm lẻ đã từng chua với chí sĩ tâm sự, đối thoại với “xuân”, với “sông”, với “núi”, với “trăng”những đối tượng ấy là hồn thiêng đất nước. Một giọng thơ tha thiết, đó là những lời tâm huyết, là cái đỏ tàn của con đỗ quyên khắc khoải suốt đêm ngày. Đó không chỉ là nỗi đau, nỗi tủi, sự chua xót của một người, mà còn là tâm trạng chung của cả một thế hệ, của cả một dân tộc đã và đang phải làm ngựa trâu cho giặc, cho thực dân câu tiếp theo cũng là tâm sự của một tấm lòng thao thức. Năm 1925, Phan Bội bị giặc Pháp bắt cóc ở Thượng Hải, đưa về Hà Nội kết án tử hình. Nhân dân ta, nhất là thanh niên, học sinh khắp toàn quốc đã sôi sục đấu tranh, làm thất bại âm mưu đen tối và tàn ác của thực dân Pháp."Trời đất may còn thân sống sótTháng ngày khuây khỏa lũ đầu xanh".Trong cảnh thân tù bị giam lỏng, nhà chí sĩ vẫn không bao giờ quên thanh niên, vẫn gửi gắm vào thế hệ trẻ Việt Nam nhiều tin tưởng và hy chúc Tết cũng là lời kêu gọi thanh niên. Thanh niên phải “đổi mới”. Hai chữ “đổi mới” trong bài thơ mang một nội dung yêu nước sâu sắc. Trước hết, thanh niên phải“Đời đã mới, người càng nên đổi mớiMở mắt thấy rõ ràng tân vận hộiXúm vai vào xốc vác cựu giang sanĐi cho êm, đứng cho vững, trụ cho gan,Dây thành bại quyết ghe phen liên hiệp lại”.Khi phong trào đấu tranh chống thực dân, đòi độc lập đang dâng lên sôi sục, mạnh mẽ ở khắp các châu lục thì thanh niên phải biết nhìn xa, nhìn rộng, đón lấy thời cơ, đón lấy tân vận hội, đứng lên đồng tâm nhất trí “liên hiệp lại”, để cứu nước, cứu nhà, theo nhà chí sĩ là phải “đi cho êm, đứng cho vững trụ cho gan”, nghĩa là phải tự lực tự đổi mới của thanh niên phải thể hiện sâu sắc ở mặt tâm hồn, và bằng hành động."Ai hữu chí từ nay xin gắng gỏiXếp bút nghiên mà tu dưỡng lấy tinh thần,Đừng ham chơi, đừng ham mặc, đừng ham ăn,”Một là hữu chí, nghĩa là chí khí bất khuất, yêu nước. Hai là phải gắng gỏi, phải quyết tâm phấn đấu, không được chìm đắm, đam mê vào con đường hưởng tâm huyết của Phan Bội Châu trong bài thơ này là lời kêu gọi thanh niên đem tài trí và lòng quả cảm để đập tan xích xiềng nô lệ, ách thống trị tàn bạo của thực dân Pháp. Phải đem xương máu để giành lại độc lập, tự do. Một cách nói mạnh mẽ, hùng hồn. Hình tượng dữ dội, đầy ấn tượng có giá trị khích lệ lòng yêu nước và tinh thần cách mạng“Dựng gan óc lên đánh tan sắt lửa,Xối máu nóng rửa vết nhơ nô lệ!”Để giành được độc lập dân tộc thì phải nhiều thế hệ thanh niên, triệu triệu người, cả dân tộc mới có thể “Xối máu nóng rửa vết nhơ nô lệ” được! Có biết bao anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì tự do. Biết bao con người ưu tú của dân tộc đã gan góc hi sinh chiến đấu trong suốt 80 năm trời để đất nước nở hoa độc lập, kết quả tự do như ngày nay. Qua những vần thơ chúc Tết thanh niên này, ta càng thấy rõ tác giả lúc nào cũng chủ trương dùng bạo lực cách mạng để đấu tranh giành độc lập, tự do để giải phóng dân thơ được Phan Bội Châu viết cho thế hệ mất nước trước đây, thế nhưng ngày nay đất nước ta đã hoàn toàn độc lập, thế hệ thanh niên chúng ta vẫn tìm thấy trong bài những tư tưởng tình cảm tốt đẹp. Bài thơ như là một lời nhắn nhủ đến thế hệ trẻ ngày nay về lòng yêu nước và bảo vệ độc lập dân đây VnDoc đã tổng hợp các bài văn mẫu Phân tích bài thơ Bài ca chúc Tết thanh niên của Phan Bội Châu cho các bạn tham khảo ý tưởng khi viết bài. Ngoài ra các bạn có thể xem thêm chuyên mục Soạn văn 11 mà VnDoc đã chuẩn bị để học tốt hơn môn Ngữ văn lớp 11 và biết cách soạn bài lớp 11 và các Tác giả - Tác phẩm Ngữ Văn 11 trong sách Văn tập 1 và tập 2. Mời các em học sinh, các thầy cô cùng các bậc phụ huynh tham khảo.

soạn bài bài ca chúc tết thanh niên